کد خبر: 5786 - تاریخ: جمعه، ۳ شهریور ۱۳۹۱ - ۲:۲۲ ب.ظ

در آستانه برگزاری شانزدهمین اجلاس جنبش عدم تعهد در تهران

جنبش عدم تعهد، دستاوردها و چشم اندازهای پیش رو

جمهوری اسلامی ایران در روزهای پنجم تا دهم شهریور ماه میزبان بزرگترین همایش بین المللی طول تاریخ خود با عنوان شانزدهمین ‘اجلاس سران جنبش عدم تعهد’ (نم) خواهد بود.

 جنبش عدم تعهد که از سال ۱۹۶۱ میلادی، رسمیت یافت، تلاش نمود برای ایجاد همگرایی میان کشورهایی که در دوران جنگ سرد و نظام دوقطبی، به دنبال حفظ استقلال و گریز از وابستگی به قطب‌های قدرت جهانی به‌ویژه ائتلاف و یا تعهد به پیمانهای نظامی و سیاسی بودند گامهای اساسی بردارد.پیشگامان این جنبش رؤسای کشورهای برجسته و مهمی چون جواهر «لعل نهرو»، «جمال عبدالناصر» و «سوکارنو» بودند که بعد از استقلال هند، تحت‌تأثیر جهان‌بینی و دیدگاه‌های سیاسی «مهاتما گاندی» نیز قرار داشتند. به‌تدریج ۱۱۸ کشور به عضویت این جنبش درآمده و حتی فروپاشی شوروی سابق و خروج از نظام دوقطبی نیز نتوانست به فلسفه وجودی این جنبش پایان دهد و هم‌اکنون این جنبش با بیش از ۷۰ سال عمر، عمدتاً منافع و مصالح کشورهای در حال توسعه را نمایندگی می‌کنند.

پس از پیروزی انقلاب اسلامی و همخوانی سیاست نه شرقی، نه غربی بااهداف این جنبش، جمهوری اسلامی نیز وارد این جنبش گردید و هم‌اکنون با عضویت در پروئیکای جنبش یعنی دوره‌ نه ساله‌، سه سال قبل از ریاست، ریاست و سه سال بعد از آن در آستانه‌ ریاست این جنبش قرار دارد و ریاست جنبش در نشست تهران از مصر به جمهوری اسلامی ایران منتقل خواهد شد.

برگزاری نشست سران جنبش که با حضور حدود هشت هزار نفر از رؤسا، وزراء، نمایندگان کارشناسان کشورهای عضو و گروه‌های مختلف رسانه‌ای و خبرنگاران در تهران شرایط ویژه‌ای پدید آورده و تعطیلی پنج روزه از هفتم تا یازدهم شهریور و لغو بخشی از پروازهای داخلی را به همراه خواهد داشت، فرصتی برای دستیابی به اهداف و منافعی برای کشور عزیزمان است که مهم‌ترین آن‌ها عبارتند از:

۱- شکست خط تحریم و انزوای جمهوری اسلامی ایران و آشکار شدن دروغ بزرگ دشمنان کشورمان که چند کشور مخالف با پیشرفت‌های علمی و فناورانه کشورمان را اکثر کشورها جلوه می‌دهند.
۲- پدید آمدن زمینه‌ای برای آشنایی با واقعیت‌ها توانمندی‌ها و پیشرفت‌های جمهوری اسلامی و اصلاح تصویر غلط و کاذب بر آمده ازجنگ رسانه‌ای و نرم دشمن که حضور حدود ۲ هزار خبرنگار می‌تواند زمینه‌ای برای انعکاس این واقعیت‌ها به جهان خارج نیز باشد.
۳- فراهم شدن شرایط ارتقای مناسبات و روابط سیاسی ـ اقتصادی با کشورهای عضو که حضور صدها تیم کارشناسی، تجاری و فنی همراه سران در کشورمان زمینه‌ساز آن است.
۴- بهره‌برداری برای دفاع از حقوق مساوی کشورها و طرح مسایل اساسی برآمده از نقض حق حاکمیت دولت‌ها و ملت‌ها که نماد آشکار آن مداخله در کشور سوریه و همچنین سرکوب ملت‌های بحرین و یمن در شرایط فعلی است.

به‌نظر می‌رسد همانگونه که گروه نم در سطح آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، با حمایت از فعالیت‌های صلح‌آمیز هسته‌ای جمهوری اسلامی ایران و صدور بیانیه‌های چند گانه توانسته در برابر اقدامات غیرقانونی و زورگویانه آمریکا و متحدان غربی‌اش، موانعی ایجاد کند، هم اکنون هم برگزاری نشست تهران از یکسو و جایگاه و نقش برجسته استراتژیک و ژئو پلیتیک جمهوری اسلامی و داشتن حرف نو و جسارت طرح آن از سوی دیگر می‌تواند زمینه‌ساز دفاع از حق حاکمیت و استقلال دولت و ملت‌ها در شرایط هرج‌ومرج‌گونه فعلی و بی‌نظمی در جهان امروز و مقابله با نظام سلطه و نظم تک‌قطبی باشد.

جمهوری اسلامی ایران در روزهای پنجم تا دهم شهریور ماه میزبان بزرگترین همایش بین المللی طول تاریخ خود با عنوان شانزدهمین ‘اجلاس سران جنبش عدم تعهد’ (نم) خواهد بود.
این اجلاس در سه سطح کارشناسان (۵ و ۶ شهریور)، وزیران امور خارجه (۷ و ۸ شهریور) و سران کشورهای عضو (۹ و ۱۰ شهریور) برگزار می شود.
بزرگترین اجلاس بین المللی در سطح سران که تاکنون به میزبانی ایران برگزار شده است، مربوط به اجلاس سران کشورهای عضو سازمان همکاری های اسلامی (OIC) است که در سال ۱۳۷۶ در تهران برگزار شد. سازمان همکاری های اسلامی از ۵۶ عضو اصلی و جنبش عدم تعهد از ۱۱۸ عضو اصلی و حدود ۲۰ عضو ناظر تشکیل شده است.

اجلاس وزیران امور خارجه کشورهای عضو جنبش عدم تعهد در روزهای ۲۰ و ۲۱ اردیبهشت ماه سال جاری به میزبانی مصر به عنوان رییس کنونی جنبش در منطقه ‘شرم الشیخ’ برگزار شد و در این اجلاس مقدمات مربوط به برگزاری اجلاس سران در تهران مورد بحث و بررسی قرار گرفت.

پانزدهمین اجلاس سران کشورهای عضو جنبش عدم تعهد در سال ۲۰۰۹ به میزبانی مصر در شرم الشیخ برگزار شد و هم اکنون مصر ریاست دوره ای این جنبش را برعهده دارد. با برگزاری شانزدهمین اجلاس سران ‘نم’ در ایران، جمهوری اسلامی ایران برای یک دوره سه ساله ریاست این نهاد بین المللی را که با ۱۱۸ کشور عضو، بزرگترین نهاد بین المللی بعد از سازمان ملل محسوب می شود، برعهده خواهد گرفت.

وضعیت ناکارآمد و غیر منطقی شورای امنیت سازمان ملل باعث شده است که ملت‏های آزادی خواه جهان حاضر به پذیرش بی چون و چرای تصمیمات این نهاد بین المللی تحت نفوذ قدرتهای استکباری نباشند و همین امر موجب شده است که ملت ها و کشورها نسبت به نشست های جنبش عدم تعهد موسوم به ‘نم’ و تصمیم ها و قطعنامه هایی که در آن اتخاذ و صادر می شود، توجه فراوان داشته باشند.

* تاریخچه شکل گیری ‘نم’
بعد از جنگ جهانی دوم و به دنبال ایجاد جهان دو قطبی و شکل گیری جنگ سرد دو قرارداد و یا پیمان بین المللی در جهان شکل گرفت: اول ، پیمان آتلانتیک شمالی ‘ناتو’ که مربوط به کشورهای غربی و متمایل به غرب بود و دوم ، کشورهای عضو پیمان ‘ورشو’ که شوروی سابق و کشورهای بلوک شرقی را شامل می‏شد .

در این دوران برخی از کشورها تمایلی برای پیوستن به هیچکدام از این دو بلوک و پیمان را نداشتند و با هدف وحدت و همگرایی میان کشورهایی که نه در اردوگاه کمونیسم و نه جزو کشورهای بلوک غربی بودند ، تصمیم گرفتند جریان و یا جنبشی را شکل دهند که هیچ وابستگی و تعهدی با دو بلوک شرق و غرب نداشته باشد.

نخستین تلاش برای ایجاد همگرایی میان کشورهایی که بعدها به غیرمتعدها معروف شدند، در سال ۱۹۵۵ در کنفرانس ‘باندونگ’ انجام شد.’جواهر لعل نهرو’، ‘جمال عبدالناصر’ و ‘احمد سوکارنو’ روسای وقت کشورهای هند، مصر و اندونزی در این اجلاس ایده تشکیل چنین سازمانی را مطرح کردند.
در سال ۱۹۶۱ با حمایت ‘فیدل کاسترو’ رهبر و رییس جمهوری وقت کوبا و ‘مارشال تیتو’ رهبر سوسیالیست یوگسلاوی سابق در کنفرانسی که در کشور یوگسلاوی سابق برگزار شد، این سازمان موجودیت خود را اعلام کرد.

جنبش عدم تعهد عنوان کشورهای در حال توسعه با هدف استعمار زدایی و مبارزه با امپریالیسم و نو استعمار، ایجاد وحدت و یکپارچگی میان کشورهای درحال توسعه، برقراری مناسبات سیاسی و اقتصادی آزاد و مستقل از هر یک از قدرتهای برزگ و کمک به برقراری صلح و امنیت بین کشورهای عضو جنبش عدم تعهداست.

به کشورهای عضو جنبش عدم تعهد، کشورهای غیر متعهد می‎گویند. سران کشورهای غیر متعهد هر سه سال یکبار و کنفرانس وزرای امور خارجه غیرمتعهد در فاصله بین دو کنفرانس سران در پایتخت یکی از کشورهای عضو جنبش برگزار می‎شود.

اولین کنفرانس سران در سال ۱۹۶۱ با شرکت ۲۵ کشور در پایتخت یوگوسلاوی تشکیل شد رئیس کشور میزبان تا اجلاس بعدی، ریاست کشورهای غیر متعهد را عهده دار می‎شود. پیروی از سیاست همزیستی مسالمت‎آمیز ، پشتیبانی از جنبشهای آزادیبخش ، عدم پیوستگی به هیچیک از پیمانهای نظامی در چارچوب اختلافات قدرتهای بزرگ از جمله مشخصات کشورهای غیر متعهد است.

هم اکنون ۱۱۸کشور جهان از جمله ایران که بیش از دو سوم اعضای سازمان ملل متحد را تشکیل می‌دهند، عضو جنبش عدم تعهد هستند. سران کشورهای عضو جنبش عدم تعهد هر ۳ سال یکبار در اجلاسی با همین نام گرد هم می‌آیند.

* ‘نم’ بزرگترین سازمان بین المللی پس از سازمان ملل
جنبش عدم تعهد بعد از سازمان ملل، بزرگترین سازمان بین المللی محسوب می شود و تا کنون ۱۵ بار اجلاس این جنبش در سطح سران کشورهای عضو به فاصله زمانی هر سه سال یک بار برگزار شده است. مصر به عنوان میزبان پانزدهمین اجلاس سران ‘نم ‘ در سال ۲۰۰۹، هم اکنون ریاست دوره این این جنبش را برعهده دارد.
جمهوری اسلامی ایران نیز شهریور ماه سال ۱۳۹۱ (۲۰۱۲ میلادی) میزبان شانزدهمین اجلاس سران کشورهای عضو جنبش عدم تعهد خواهد بود.

*نشست های انجام گرفته توسط اعضای جنبش غیرمتعهدها
گردهمایی نخست – بلگراد، ۶-۱ سپتامبر، ۱۹۶۱
گردهمایی دوم – قاهره، ۱۰-۵ اکتبر، ۱۹۶۴
گردهمایی سوم – لوزاکا، ۱۰-۸ سپتامبر، ۱۹۷۰
گردهمایی چهارم – الجزیره، ۹-۵ سپتامبر، ۱۹۷۳
گردهمایی پنجم – کلمبو، ۱۹-۱۶ اوت، ۱۹۷۶
گردهمایی ششم – هاوانا، ۹-۳ سپتامبر، ۱۹۷۹
گردهمایی هفتم – دهلی نو، ۱۲-۷ مارس، ۱۹۸۳
گردهمایی هشتم – حراره، ۶-۱ سپتامبر، ۱۹۸۶
گردهمایی نهم – بلگراد، ۷-۴ سپتامبر، ۱۹۸۹
گردهمایی دهم – جاکارتا، ۷-۱ سپتامبر، ۱۹۹۲
گردهمایی یازدهم – کارتاگینا، ۲۰-۱۸ اکتبر، ۱۹۹۵
گردهمایی دوازدهم – دوربان، ۳-۲ سپتامبر، ۱۹۹۸
گردهمایی سیزدهم – کوالالامپور، ۲۵-۲۰ فوریه، ۲۰۰۳
گردهمایی چهاردهم – هاوانا، ۱۶-۱۵ سپتامبر، ۲۰۰۶
گردهمایی پانزدهم – شرم الشیخ ۱۱-۱۶ جولای، ۲۰۰۹
گردهمایی شانزدهم – تهران  ۲۰۱۲
*عضویت ایران در جنبش عدم تعهد

*انقلاب اسلامی آغاز حضور ایران در جنبش عدم تعهد
ایران به دلیل پیوستن رژیم پهلوی به پیمان نظامی بغداد نتوانست در نخستین اجلاس سران کشورهای غیرمتعهد (بلگراد ۱۹۶۱) حضور یابد و از آن تاریخ به بعد نیز مسئله عضویت ایران در این جنبش مطرح نشد.
در سال ۱۳۵۷، پس از پیروزی انقلاب اسلامی و در ششمین نشست سران جنبش عدم تعهد در هاوانا، ایران به عضویت این سازمان درآمد. جمهوری اسلامی ایران براساس آموزه های اصلی معمار کبیر انقلاب اسلامی حضرت امام خمینی(ره)، یعنی دکترین نه شرقی نه غربی که به اندیشه عدم تعهد نزدیک است، ترجیح داد در این جنبش با حفظ استقلال عملی و پویایی موضع گیری، به بازنگری در متن معادلات جهانی مبادرت ورزد. این، فصل مشترک مواضع و سخنرانی های مسئولان ایران در نشست های متعدد سران و وزیران خارجه کشورمان از سال ۱۳۵۷ تاکنون بوده است
.
*از سقوط ایرباس تا جنگ تحمیلی
شاید بتوان گفت جنبش عدم تعهد یکی از مفیدترین سازمان های بین المللی است که ایران پس از پیروزی انقلاب اسلامی به عضویت آن درآمده است. پس از تثبیت اوضاع سیاسی کشور از سال ۱۳۶۰، ایران بر حضور خود در این جنبش افزود و این جنبش نیز متقابلا اقدامات مثبتی به سود ایران انجام داد که از آن جمله می توان به تلاش برای پایان دادن به جنگ ایران و عراق، محکوم کردن حمله آمریکا به هواپیمای مسافربری ایران در تیر ۱۳۶۷، حمایت از اجرای قطعنامه ۵۹۸ و سایر موضع گیری هایی که با سیاست های جمهوری اسلامی ایران انطباق داشته اند، اشاره کرد. موضوعاتی چون فلسطین، مخالفت با مذهب ستیزی و نژادپرستی، تقاضا برای گشودن بازار کشورهای شمال به روی صادرات کشورهای جنوب از جمله این اقدامات بوده است
.
*غیر متعهدها در صف اول حمایت از حقوق ایران
مهم ترین اقدام حمایتی جنبش غیرمتعهدها در قبال کشورمان تلاش برای محکوم نشدن ایران در آژانس بین المللی انرژی اتمی بوده است. در نشست های شورای حکام آژانس که به منظور بررسی فعالیت های هسته ای ایران برگزار شده است غیرمتعهدها با موضع گیری خود از این شورا خواسته اند به دور از فشارهای سیاسی به بررسی دقیق وضع تسلیحاتی همه کشورهای عضو بپردازد.
این جنبش همچنین در پایان چهاردهمین نشست سران در هاوانا در بیانیه جداگانه ای ضمن حمایت از فعالیت های صلح آمیز هسته ای ایران، پیوستن رژیم صهیونیستی را به معاهده منع گسترش سلاح های هسته ای (ان پی تی)۲ خواستار شد.
نظرات بینندگان

نظری ثبت نشده است

  ارسال دیدگاه

  توجه نمایید
  • در زمینه‌ی انتشار نظرات مخاطبان رعایت چند مورد ضروری است:
  • لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.
  • «خوبان خبر» مجاز به ویرایش ادبی نظرات مخاطبان است.
  • خوبان خبر از انتشار نظراتی که حاوی مطالب کذب، توهین یا بی‌احترامی به اشخاص، قومیت‌ها، عقاید دیگران، موارد مغایر با قوانین کشور و آموزه‌های دین مبین اسلام باشد معذور است.
  • نظرات پس از تأیید مدیر بخش مربوطه منتشر می‌شود.
  • تنها خالی نماندن متن دیدگاه الزامی است.
  • telegram khoobankhabar

    telegram khoobankhabar

    adv ads

    ads ads ads ads